معمای ارزیابی مدیران در اقتصاد سیاست زده

به گزارش مجله پیوند، مؤلف تاریخ بیهقی در اثر سترگ خویش اشاره ای به مباحثه بین هارون عباسی و وزیرش یحیی برمکی در خصوص شیوه ارزیابی استانداران دارد. هارون در مقایسه بین فضل برمکی و علی بن عیسی دو استاندار سابق و فعلی خراسان، به میزان خراج گزافی که علی بن عیسی فرستاده، توجه دارد. اما یحیی، وزیر خردمند و دوراندیش به نارضایتی هایی که او با غصب اموال مردم به آن دامن زده، و به زودی مردم خراسان را علیه حکومت بغداد خواهد شوراند، می اندیشد. گذشت زمان نشان داد که حق با وزیر خردمند بود، که خراج اندک اما رضایت رعیت را بر خراج گزاف همراه با نارضایتی آنان ترجیح می داد.

معمای ارزیابی مدیران در اقتصاد سیاست زده

اکنون حدود هزار سال از دوران تألیف این مطلب می گذرد اما هنوز خبری از رسیدن به شیوه ای کارشناسانه برای ارزیابی کارنامه مسئولان نیست. به عنوان یک نمونه بسیار ساده و معمول، هواداران و حامیان فلان مدیر ارشد، در دفاع از کارنامه او به اجرای پروژه های عظیم در دوران مدیریتش اشاره می نمایند اما هرگز به هزینه این فعالیت ها یا میزان تعهداتی که برای تیم مدیریتی بعدی به ارث گذاشته، اشاره نمی نمایند. به بیان دیگر در شرایطی که با جابه جایی یا تعویض شیفت کارکنان خواربارفروشی محل، در اولین قدم موجودی صندوق معین و ثبت می گردد، یا با تغییر تیم مدیریتی یک شرکت کوچک، موجودی بانک و حتی تعداد برگه های چک با دقت کنترل شده و تحویل می گردد . اما در حوزه اجرائی مثلا با تغییر تیم مدیریت شهری در کلان شهر تهران بالاخره برای شهروندان معلوم نمی گردد تیم قبلی که سکان مدیریت شهری را در دست داشتند، با چه میزان بدهی، مسئولیت را به تیم بعدی تحویل دادند.

همچنین شهروندان و صاحبان حق رأی که با تصمیم خود در انتخابات ریاست جمهوری، مسئولیت را در اختیار فرد موردنظرشان قرار دادند، هرگز نتوانستند اطمینان حاصل نمایند که بالاخره، دولت قبل با چه میزان ذخیره ارزی و موجودی خزانه زمام امور را به دولت بعدی تحویل داد. در چنین فضایی و در شرایطی که شهروندان به عنوان صاحبان حقیقی کشور نمی توانند تصور درستی از عملکرد مدیران ارشد و امکانات در اختیار هر کدام از آنان در دوران مسئولیتشان داشته باشند، طبعا معیار معقول و منطقی برای ارزیابی عملکرد جریان های سیاسی و سنجش میزان کارآمدی هر جریان فکری در اختیار رأی دهندگان نخواهد بود. حال ابهام در خصوص سایر ابعاد و آثار عملکرد دولت ها را نیز به این نامعلومی اضافه کنید.

به راستی چگونه می توان عملکرد دولتی را که با یک تصمیم غلط موجبات تاراج ذخیره آب های زیرزمینی را با تشویق کشاورزان به حفر چاه های غیرمجاز فراهم می سازد و عملکرد دولتی را که کوشش می نماید تا حد امکان سفره های آب را از تخریب بیشتر صیانت کند، به اصطلاح با خط کشی واحد سنجید؟ این قیاس ها برای کارشناسان هم سخت است، چه برسد به شهروندان بی اطلاع از رموز تحلیل های کارشناسانه. خط و نشان های تبلیغاتی که سردمداران جریان های سیاسی در ایام منتهی به برگزاری انتخابات برای طرف مقابل می کشند، معلوم می نماید چه مقدار اراده برای ارتقای سطح آگاهی شهروندان و نجات آنان از سردرگمی انتخاباتی دارند.

به بیان دیگر بعضی جریان ها همیشه ترجیح می دهند دانش شهروندان در عرصه ارزیابی عملکرد مدیران ارشد محدود و مخدوش بماند. زیرا در سایه این محدودیت می توان در صورت لزوم یک مدیر با عملکرد غیرقابل دفاع را به رأی دهندگان تحمیل کرد و تصویری از او به عنوان یک ناجی عظیم در اذهان عامه مردم ساخت. با پیروزی انقلاب اسلامی در بهمن ماه 1357 این امید در دل مردم روشن شد که از این پس سرنوشت کشور با رأی آنان رقم خواهد خورد. برگزاری به طور متوسط یک انتخابات در هر سال نشان از اهمیت انتخابات و رأی مردم در این نظام دارد. بااین حال آیا متولیان امر تدبیری برای افزایش درجه آگاهی شهروندان از شیوه ارزیابی عملکرد مدیران ارشد و درنتیجه حضور آگاهانه و به دور از هیجانات بر سر صندوق آرا اندیشیده اند؟

به نظر می رسد این رسالت نخبگان و اصحاب رسانه است که ازیک سو با دادن آگاهی به شهروندان اجازه ندهند طرّاران میدان سیاست با وعده های توخالی و فریبکارانه آنان را گرفتار مالباختگی در روز انتخابات نمایند و از سوی دیگر متولیان امر را وادار نمایند به مسئولیت خود برای ارتقای فکری شهروندان و بهبود کیفیت انتخابات بی اعتنا نباشند و تریبون های عمومی را بیش از این در اختیار سخنورانی که ناآگاهی شهروندان از رموز سنجش کارشناسانه عملکرد دولت ها را به نفع خود می دانند، قرار ندهند.

منبع: اتاق بازرگانی ایران
انتشار: 22 اسفند 1399 بروزرسانی: 22 اسفند 1399 گردآورنده: lordlinks.ir شناسه مطلب: 942

به "معمای ارزیابی مدیران در اقتصاد سیاست زده" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "معمای ارزیابی مدیران در اقتصاد سیاست زده"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید